تلفن اینترنتی چیست؟ به زبان ساده، تلفن اینترنتی یا VoIP سیستمی است که تماسهای صوتی شما را به جای خطوط مسی قدیمی، از طریق اینترنت منتقل میکند. برخلاف تلفنهای سنتی که به کابلکشی و تجهیزات سختافزاری مخابرات وابسته بودند، در این فناوری صدای شما به دادههای دیجیتال تبدیل شده و در بستر شبکه جابهجا میشود.
احتمالا تا به حال با نرمافزارهایی مثل واتساپ یا اسکایپ تماس صوتی گرفتهاید؛ شما در آن لحظه دقیقاً از تکنولوژی ارتباط مبتنی بر IP استفاده کردهاید. تفاوت سیستمهای شرکتی در این است که این امکانات در مقیاس تجاری، با شمارههای واقعی ثابت و کیفیت بسیار بالاتر در اختیار شما قرار میگیرد. در این مقاله از وبسایت مبنا تلکام، قرار است بدون کلمات پیچیده فنی و به شکلی کاملا شفاف، بررسی کنیم که این سیستم دقیقا چطور کار میکند، به چه تجهیزاتی نیاز دارد و چرا کسبوکارها در حال کنار گذاشتن تلفنهای قدیمی هستند.
تلفن اینترنتی چگونه کار میکند؟
برای درک نحوه کار تلفن اینترنتی، اول باید ببینیم سیستمهای قدیمی چطور کار میکردند. در گذشته، وقتی شما در تلفن صحبت میکردید، صدای شما به شکل امواج آنالوگ درمیآمد و از طریق سیمهای مسی طولانی تا مرکز مخابرات و سپس تا مقصد میرفت. این روش هم هزینه زیادی برای کابلکشی داشت، هم کیفیت صدا در مسافتهای طولانی افت میکرد و هم امکان جابهجایی خطوط عملاً غیرممکن بود.
اما فناوری VoIP (Voice over Internet Protocol) یا همان تماس اینترنتی، این مسیر را کاملاً تغییر داد. در این سیستم، صدا دیگر یک موج فیزیکی در سیم مسی نیست، بلکه به اطلاعات دیجیتالی تبدیل میشود که از طریق اینترنت سفر میکنند.
فرآیند کار سیستم تلفنی اینترنتی را میتوانیم در چهار مرحله بسیار ساده خلاصه کنیم:
- دریافت صدا: وقتی شما در میکروفون گوشی، هدست یا لپتاپ خود صحبت میکنید، دستگاه صدای شما را به عنوان یک سیگنال صوتی آنالوگ دریافت میکند.
- تبدیل به داده دیجیتال (بستهبندی): در این مرحله، سیستم با استفاده از یک مبدل هوشمند، صدای شما را به کدهای دیجیتال (صفر و یک) تبدیل میکند. سپس برای اینکه این دادهها راحتتر در اینترنت حرکت کنند، سیستم آنها را فشرده کرده و به قطعات بسیار کوچکی به نام «پکت» (Packet) یا بسته تقسیم میکند. این کار دقیقاً شبیه این است که یک فایل بزرگ را به قطعات کوچکتر بشکنید تا راحتتر ایمیل شود.
- انتقال از طریق اینترنت: حالا این بستههای کوچک دیجیتالی، از طریق مودم و روتر شما وارد شبکه اینترنت میشوند. سیستم ارائهدهنده خدمات VoIP، این بستهها را در کسری از ثانیه از طریق سرورهای خود به سمت آدرس مقصد هدایت میکند. جذابیت ماجرا اینجاست که این مسیر میتواند بین دو میز در یک دفتر کار باشد، یا بین دو شهر مختلف؛ برای اینترنت فرقی نمیکند و هزینه اضافی هم ندارد.
- تبدیل مجدد به صدا در مقصد: وقتی بستههای دیجیتال به دستگاه شخص گیرنده میرسند، دوباره در کنار هم قرار میگیرند. سیستم مقصد این دادههای دیجیتال را رمزگشایی کرده و دوباره به موج صوتی تبدیل میکند. در نهایت، شخص گیرنده صدای واضح و شفاف شما را از اسپیکر یا گوشی خود میشنود.
تمام این چهار مرحله در کمتر از چند میلیثانیه اتفاق میافتد. به همین دلیل است که شما هیچ تأخیر آزاردهندهای را در یک شبکه اینترنت استاندارد حس نمیکنید. به عنوان مثال، تصور کنید شرکت شما یک شعبه در تهران و یک شعبه در استانبول دارد. وقتی کارمند تهران با شعبه استانبول تماس میگیرد، صدای او از طریق اینترنت به سرور منتقل شده و روی سیستم کارمند استانبول زنگ میخورد. در اینجا هیچ هزینه تماس بینالمللی پرداخت نمیشود، چون همهچیز در بستر اینترنت رخ داده است.
اجزای اصلی سیستم تلفن اینترنتی
راهاندازی یک مرکز تلفن VoIP آنقدرها که به نظر میرسد پیچیده و پرهزینه نیست. در واقع، بسیاری از کسبوکارها بدون خرید حتی یک قطعه سختافزار جدید، این سیستم را پیادهسازی میکنند. با این حال، بسته به نیاز شما، قطعات و اجزای مختلفی میتوانند در این شبکه قرار بگیرند.
در جدول زیر، نگاهی سریع به تجهیزات VoIP میاندازیم و سپس هر کدام را به زبان ساده بررسی میکنیم:
| تجهیز | کاربرد | مثال و توضیح |
|---|---|---|
| تلفن IP | برقراری تماس | گوشی تحت شبکه متصل به کابل LAN |
| Softphone | تبدیل سیستم به تلفن | نرمافزار تماس روی موبایل یا لپتاپ |
| Gateway | اتصال تجهیزات سنتی | اتصال تلفنهای آنالوگ به شبکه |
| PBX | مدیریت تماسها | سرور مرکزی برای توزیع تماسها |
| اینترنت پایدار | انتقال صدا | بستر ADSL، فیبر نوری یا اینترنت موبایل |
در ادامه، کارکرد هر کدام از این اجزا را دقیقتر بررسی میکنیم:
اینترنت پایدار (بستر اصلی)
مهمترین جزء برای داشتن یک تماس اینترنتی باکیفیت، اینترنت است. برخلاف تصور خیلی از افراد، شما برای استفاده از این سیستم به اینترنتهای فوقسریع و نجومی نیاز ندارید. انتقال صدا حجم بسیار کمی از اینترنت را اشغال میکند (حدود ۱۰۰ کیلوبیت بر ثانیه برای هر تماس). چیزی که در اینجا اهمیت دارد، «پایداری» اینترنت است؛ یعنی اینترنت شما نباید قطعیهای لحظهای یا نوسان شدید داشته باشد.
تلفن IP (IP Phone)
اگر دوست دارید روی میز کارمندان حتماً یک گوشی تلفن فیزیکی وجود داشته باشد، باید از تلفنهای تحت شبکه استفاده کنید. این گوشیها ظاهرشان شبیه همان تلفنهای قدیمی است، اما به جای سیم تلفن معمولی، با کابل شبکه (LAN) یا حتی از طریق وایفای به مودم و شبکه شرکت وصل میشوند.
نرمافزار تماس یا Softphone
این یکی از جذابترین بخشهای تلفن اینترنتی برای شرکتهاست. شما اصلاً مجبور نیستید گوشی تلفن بخرید. کافی است یک نرمافزار (سافتفون) روی کامپیوتر، لپتاپ یا موبایل کارمندان نصب کنید. کارمند شما فقط با داشتن یک هدست و اتصال به اینترنت، سیستم خود را به یک تلفن سازمانی تبدیل میکند. این ویژگی برای تیمهای دورکار، بازاریابها و کسانی که مدام در سفر هستند، یک معجزه ارتباطی است.
مرکز تلفن یا سرور PBX
مغز متفکر سیستم شما اینجاست. وقتی یک مشتری با شرکت تماس میگیرد، سرور PBX است که تصمیم میگیرد پیام خوشآمدگویی (منشی گویا) پخش شود، تماس به بخش فروش برود، یا صدای مکالمه ضبط شود. این مرکز تلفن میتواند یک دستگاه فیزیکی در دفتر شما باشد، یا اینکه به صورت «ابری» (Cloud) توسط شرکت ارائهدهنده خدمات در اختیار شما قرار بگیرد. در مدل ابری، شما درگیر نگهداری از سرور نمیشوید و همهچیز از طریق یک پنل تحت وب مدیریت میشود.
گیتوی VoIP (Gateway)
شاید بپرسید: «تکلیف دهها تلفن رومیزی قدیمی و آنالوگی که در شرکت داریم چه میشود؟ باید همه را دور بریزیم؟» خیر! دستگاهی به نام گیتوی وجود دارد که نقش مترجم را بازی میکند. شما تلفنهای قدیمی را به این دستگاه وصل میکنید و گیتوی، سیگنال آنالوگ آنها را به دیجیتال تبدیل کرده و به شبکه تلفن اینترنتی میفرستد. این کار باعث صرفهجویی چشمگیری در هزینههای تغییر سیستم میشود.
هدستهای مناسب
برای کسانی که از سافتفون روی لپتاپ استفاده میکنند، داشتن یک هدست مناسب (ترجیحاً دارای قابلیت حذف نویز) یک جزء بسیار مهم است تا صدای محیط، کیفیت تماس با مشتری را پایین نیاورد.
جمعبندی
تلفن اینترنتی روشی مدرن، هوشمند و بسیار منعطف برای برقراری تماس است. این فناوری که بر پایه پروتکل VoIP کار میکند، محدودیتهای کابلکشی و موقعیت مکانی را به طور کامل از بین برده است. وقتی صدای شما به بستههای دیجیتال تبدیل شده و روی بستر اینترنت منتقل میشود، دیگر فرقی نمیکند کارمند شما در دفتر مرکزی نشسته باشد یا در کشوری دیگر در حال دورکاری باشد. هزینه کمتر، عدم نیاز به کابلکشی مسی و دسترسی به امکانات پیشرفته مدیریت تماس، از مهمترین دلایل محبوبیت روزافزون این سیستم در میان کسبوکارها هستند.
سوالات متداول در رابطه با تلفن اینترنتی
در ادامه به سوالات متداول شما پاسخ میدهیم.
1- آیا تلفن اینترنتی بدون خط تلفن ثابت کار میکند؟
بله، در بسیاری از سرویسهای مبتنی بر ابر، شما فقط به یک اتصال اینترنت نیاز دارید. شرکت ارائهدهنده خدمات به شما یک خط تلفن مجازی یا اینترنتی اختصاص میدهد و دیگر نیازی به خرید خطوط مسی از مخابرات محلی و سیمکشی فیزیکی نخواهید داشت.
2- برای استفاده از تلفن اینترنتی به چه تجهیزاتی نیاز است؟
در سادهترین حالت، شما فقط به یک اینترنت پایدار، یک دستگاه (موبایل، تبلت یا لپتاپ) و نصب نرمافزار تماس (سافتفون) نیاز دارید. اگر بخواهید سیستم را در دفتر کار پیاده کنید، میتوانید از تلفنهای تحت شبکه (IP Phone) یا مبدلهای گیتوی برای گوشیهای قدیمی استفاده کنید.
3- در زمان قطع اینترنت، تلفن اینترنتی کار میکند؟
اکثر سیستمهای VoIP برای برقراری تماس مستقیما به اینترنت وابستهاند و در صورت قطع کامل اینترنت، تماسها مختل میشوند. با این حال، سازمانها معمولاً از اینترنت پشتیبان استفاده میکنند، یا سیستم را طوری تنظیم میکنند که در صورت قطعی اینترنت، تماسها به صورت خودکار روی شماره موبایل کارمندان دایورت شود.
4- کیفیت صدای تلفن اینترنتی چگونه است؟
کیفیت تماس مستقیماً به سرعت و پایداری اینترنت شما بستگی دارد. اگر شبکه اینترنت شما مناسب و بدون اختلال باشد، کیفیت صدای سیستمهای ویپ به دلیل استفاده از کدهای فشردهسازی پیشرفته (HD Voice)، بسیار شفافتر و باکیفیتتر از تلفنهای ثابت سنتی خواهد بود.
5- تفاوت VoIP و تلفن اینترنتی چیست؟
در واقع این دو مفهوم بسیار به هم نزدیک هستند. VoIP (صدا روی پروتکل اینترنت) نام آن فناوری و تکنولوژی پایهای است که صدا را در شبکه منتقل میکند. تلفن اینترنتی، همان سرویس و خدماتی است که با استفاده از تکنولوژی VoIP به دست شما میرسد تا بتوانید تماس بگیرید.
6- آیا میتوان شماره تلفن ثابت را روی تلفن اینترنتی استفاده کرد؟
بله، شرکتهای ارائهدهنده معمولا راهکارهایی برای این موضوع دارند. با استفاده از تجهیزات سختافزاری خاصی در محل شرکت، یا استفاده از خدمات انتقال و دایورت خطوط (مثل سرویسهایی که خط سنتی را به بستر ابری متصل میکنند)، میتوانید شماره قدیمی خود را حفظ کرده و تماسهای آن را روی شبکه اینترنتی دریافت کنید.
ثبت دیدگاه